|
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası alternativ enerji mənbələrindən istifadə imkanlarının genişləndirilməsi ilə bağlı bir sıra müəssisələrlə birlikdə layihələr həyata keçirməyə hazırlaşır. Layihələrdə xüsusi ilə günəş və küləkdən alınan enerjiyə üstünlük verilir. Bununla bağlı bir sıra sənaye obyektlərində artıq işçi qruplar yaradılıb.
Ənənəvi enerji mənbələrinin tədricən tükənməsi və onlardan istifadə zamanı ətraf mühitə vurulan külli miqdarda ziyan ekoloji cəhətdən təmiz alternativ enerji mənbələrindən istifadəni zəruriləşdirsə də, hələ də onun payı çox kiçikdir. Bunu bir tərəfdən bərpa olunan enerji mənbələrinin maya dəyərinin baha başa gəlməsi, digər tərəfdən istehsal olunan enrejinin ötürülməsi və sərfiyyatı istiqamətində problemlər şərtləndirir.
Azərbaycan özünün əlverişli təbii şəraiti ilə kifayət qədər alternativ və bərpa olunan enerji potensialına malik olmasına, eləcə də hələ 2004-cü ildə bu barədə Dövlət proqramının qəbul olunmasına baxmayaraq, alternativ enerji hələ də nəzərəçarpacaq dərəcədə cəmiyyətə yol tapa bilməyib. Məhəlli səviyyələrdə istifadə olunan bu enerjinin geniş şəkildə tətbiqi istiqamətinə Milli Elmələr Akademiyası bir çox müəssisələrlə birlikdə layihələr üzərində işləyir.
Qeyd edək ki, Azərbaycanda ildə 300 günəşli və 270 küləkli günün olması regionda günəş energetikasının inkişafını daha perspektivli edir. AMEA-nın birinci vitse-prezidenti Arif Həşimovun sözlərinə görə, indi bütün səylər günəş batereyalarının faydalı iş əmsalının artırılmasına yönəlib. “Əgər yer kürəsinə düşən günəş enerjisnin 3 faizindən istifadə etmək, günəş batareyalarının faydalı iş əmsalını 30 faizə çatdırmaq mümkün olsa, onda bu, min milyard Kvt elektrik enerjisi almaq üçün kifayət edər. Bu isə indiki tələbatı tam ödəmək üçün kifayətdir. Nəzərdə tutulan layihələrdə sənaye obyektlərində yeni avadanlıqların quraşdırılması da nəzərdə tutulub”,-deyə Arif Həşimov bildirib.
Günəş enerjisinin üstünlüyü ondan ibarətdir ki, günəş qurğuları ilə işləyən zaman parnik effekti yaranmır, hava çirklənmir və istilik aşağı atmosfer qatlarına yayılmır. Yer səthinə düşən günəş enerjisinin miqdarı bütün neft qaz, kömür və digər yanacaq ehtiyatlarından çoxdur ki, bu da təkcə neft-qazın həddindən artıq istismarını aradan qaldırmaqla yanaşı, həm də ekoloji fəlakətlərin qarşısını ala bilər. Amma hələlik dövlətlər baha başa gəlir deyə, o qədər də həvəslə əllərini ciblərinə salmağa tələsmirlər. Amma nəzərə alsaq ki, Azərbaycan hər il 20 milyard kvaat.saat elektrik enerjisi istehsal etmək üçün 5 milyard kubmetr qaz və 800 min ton mazut işlədir, üstəlik son 10 ildə İstilik Elektrik Stansiyalarının tikintisi və təmirinə 2 milyard dollar xərclənib, onda ənənəvi enerji mənbələri alternativ mənbələrdən heç də ucuz görünmür.
www.anspress.com
|
