Tehranda Xəzərin hüquqi statusu ilə bağlı işçi qrupun 22-ci beştərəfli görüşü başa çatıb. APA-nın İranın "Mehrnews" xəbər agentliyinə istinadən verdiyi məlumata görə, sahilyanı 5 ölkənin-Azərbaycan, İran, Rusiya, Türkmənistan və Qazaxıstanın nümayəndə heyətlərinin rəhbərləri toplantını müsbət qiymətləndiriblər və Xəzərin hüquqi statusu ilə bağlı razılığın mümkün qədər tez əldə olunmasının zəruriliyini vurğulayıblar.

1991-ci ilə qədər yalnız İran və SSRİ Xəzərin qonşuları sayılırdılar. Ancaq Sovet İttifaqının dağılmasının ardınca, Azərbaycan, Türkmənistan və Qazaxıstan respublikaları da xəzəryanı ölkələrin sırasına qoşuldular. Hal-hazırda Xəzər sahillərinin 14 faizi İran, 16 faizi Rusiya, 20 faizi Türkmənistan, 21 faizi Az. R. və 29 faizi Qazaxıstan tərəfindədir. başqa sözlə desək Xəzəryanı ölkələrin sayı 2-dən 5-ə yüksəlib. Ancaq əhəmiyyətli məsələ dövlətlərin qalıb davam etməsi formasıdır. Bu beynəlxalq hüquq normalarına görə, hər hansı bir dövlətin aradan gedib ya bölünüb başqa dövlət ya dövlətlərin onun varisi olamasının ardınca da , birinci dövlətin hüququ və öhdəlikləri öz qüvvəsində qalır. Demək, SSRİ-nin dağılıb onun bir neçə ölkəyə çevrilməsinə rəğmən onun başqa ölkələr qarşısında bütün öhdəlikləri etibarlı sayılır. Başqa tərəfdən Vyana konvensiyasının 12-ci maddəsi və beynəlxalq hüquq normalarına əsasən yeni sənədlər dövlətlər arasında keçmiş müqavilələ dəyişməyənə qədər keçmiş razılıqlar öz etibarını qoruyur. Məhz bu səbəbdən 1921 və 1940-ci ilə müqavilələri qüvvədədir. Çünki indiyə qədər 5 xəzəryanı ölkə arasında heç bir müqavilə imzalanmayıb.

"Xəzərin hüquqi statusu bьtün sahilyanı dövlətlərin maraqları nəzərə alınmaqla həll edilməlidir". Bunu İranın xarici işlər naziri Manuçöhr Mottaki İranda Xəzəryanı ölkələrin işçi qruplarının 22-ci görüşündə bildirib. Mottaki sahilyanı ölkələrin dövlət başçılarının əvvəlki sammitində əldə edilmiş razılaşmaların həyata keçirilməsi istiqamətində fəaliyyətə çağırıb.

Tehranda Xəzərin hüquqi statusu il bağlı işçi qrupun sayca 22-ci iclası aprelin 16-da başa çatıb. Qazaxıstan xarici işlər nazirliyinin yaydığı məlumata görə, iclas zamanı nümayəndə heyətləri Xəzərin hüquqi statusu, dənizdə əməkdaşlıq məsələləri ətrafında fikir mübadiləsi aparıblar.

Xəzərin hüquqi statusu üzrə işçi qrupun toplantısı bu il aprel ayının birinci yarısında Tehranda keçiriləcək. Bu barədə APA-ya Azərbaycanın İrandakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri Abbasəli Həsənov məlumat verib.

«Saziş yaxın zamanda imzalanacaq. Belə ki, sənəd demək olar ki, hazırdır. Düşünürəm ki, bu təqribən bir ay vaxt aparacaq», - o bildirib. Sistemin yaradılmasını 2012-ci ildə başa çatdırmaq planlaşdırılır.

Onun sözlərinə görə, Azərbaycan layihəyə qoşulmaqla bir neçə üstünlük qazanacaq. Onlardan biri təbii qaz ixracı portfelinin diversifikasiyasının maksimallaşdırılması olacaq. Bundan əlavə, Mitçekin sözlərinə görə, Azərbaycan qaz satışı və onun nəqli üzrə xidmətlərdən gəlir əldə edəcək.